Syndrom jednorazówki intelektualnego użytku

Bariery mentalne warunkujące środowisko projektowe

    Uwarunkowania mentalne opisujemy w formule syndromów. Są to oznaki świadczące o respektowaniu przez określona grupę pewnego systemu wartości oraz związanych z nim zachowań.

Syndrom jednorazówki intelektualnego użytku

 Przejawia się w:

  •  Traktowaniu produktów pracy intelektualnej w kategoriach produktów jednorazowego użytku
  • Niszczeniu cząstkowych rezultatów pracy intelektualnej
  • Deprecjonowaniu wartości procedur kreujących warunki stymulujące większą efektywność pracy intelektualnej

 Syndrom wyklucza:

  • Procesy kumulacji wiedzy w organizacji
  • Możliwości wykorzystania efektu synergii
  • Proces zmniejszania kosztów pracy intelektualnej poprzez kontynuację zadań wcześniej podjętych- wprowadza zerową opcję doświadczenia organizacji i jako taki blokuje proces rozwoju kultury organizacji

 Jednym z fenomenów współczesności jest wyjątkowa niefrasobliwość, z jaką traktujemy w organizacjach rezultaty naszej pracy /1/. Z jednej, bowiem strony zabiegamy o ochronę praw autorskich tego, co jesteśmy w stanie wymyślić, a z drugiej rezultaty naszej codziennej pracy, wyniki intelektualnej aktywności- traktujemy jak produkty jednorazowego użytku nie przywiązując do ich losów najmniejszego znaczenia. Codziennie wykonujemy przeczcież wiele zadań wymagających wyszukania określonych informacji, uzupełnienia jakiegoś obszaru wiedzy, zinterpretowania nowych informacji w kontekście autoryzowanych wcześniej, przygotowania przesłanek do podjęcia określonej decyzji itd. Przekazujemy zleceniodawcy wyniki naszej pracy, a całą resztę wyrzucamy, zapominamy o niej, tracimy. Mija jakiś czas, pojawia się znów to samo czy podobne zadanie i proces rozpoczyna się od początku. Czasami przedłużamy czas jego wykonania błędnym przekonaniem, że jednak może gdzieś pozostały jakieś notatki, materiały z poprzedniego zadania i dodatkowo tracimy czas i energię na znalezienie tego, czego pozbyliśmy się już dawno.

Syndrom jednorazówki ma swoje uwarunkowania w organizacji pracy i sposobie jej wynagradzania za produkt finalny, z pominięciem procedur dochodzenia do oczekiwanych rezultatów.

 „Nie płacę ci za myślenie, płacę ci za konkretną robotę”- to jest stwierdzenie dobrze oddające atmosferę syndromu jednorazówki.

Metodyki zarządzania projektami takie, jak np. metodyka PRINCE2 – stwarzają szanse zmian mentalnych. Produkty zarządcze, także o charakterze cząstkowym, nie ulęgają tutaj zatraceniu. Są zapisywane. Aktualnie otwarta pozostaje jednak kwestia jak pogodzić efektywność pracy określoną optyką wykonywanego aktualnie zadania- z nastawieniem na produkt finalny i bez nadmiernej dbałości o zachowanie produktów cząstkowych -z myśleniem perspektywicznym, właściwym organizacji uczącej się, kumulującej swoje doświadczenie i zabiegającej o zachowanie i wdrożenie w kolejnych projektach.

Syndrom jednorazówek intelektualnego użytku ujawnia najbardziej bezwzględnie swoje słabe strony w systemach preferującym jakościowy walor intelektualnej pracy, gdzie skupienie pracownika traktowane jest jako walor o najwyższej wartości w organizacji, gdyż owocujący nową wiedzą. W pracy umysłowej, wymagającej zaangażowania funkcji myślenia- skupienie jest stanem potencjalnie największej efektywności działania. Jeśli ten stan wykorzystywany jest na ponowne wykonywanie czynności wcześniej już wykonanych w organizacji, to nie można o niej powiedzieć, że działa efektywnie, racjonalnie, ekonomicznie.

Przeciwdziałanie: doświadczenie uczy, że to, co staje się elementem procedury ma większą szanse zaistnienia w realiach organizacji niż to, jest słuszne, ale uznaniowe. Rozliczanie pracy intelektualnej w oparciu o jej cząstkowe rezultaty pracy może blokować syndrom jednorazówki. Tematyczne raporty wyszukiwania treści w postaci map przygotowywane przez jednego pracownika, mogą być wykorzystywane i uzupełniane przez innych pracowników. W takim cyklu zadanie nie rozpoczyna się od zera. Idea kwantyfikowania treści omawiana w dalszej części naszych rozważań wyraźnie do tego nawiązuje.


/1/ Tadeusz Wojewódzki, Zarządzanie wiedza w administracji publicznej./w:/ Społeczeństwo informacyjne 2005 Katowice 2005;

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *